Tijdens het tweede deel van de European Cybersecurity Day gingen Paul Ducheine (Nederlandse Defensieacademie) en Karel Burger Dirven (honorair consul Oekraïne) in gesprek over cyberoorlog, digitale afhankelijkheid en de rol van ondernemers in tijden van conflict.
📌 Belangrijkste inzichten in 1 minuut:
-
Cyberoorlog raakt ook ondernemers: digitale veiligheid is geen bijzaak
-
Social media worden actief ingezet als wapen, inclusief trollenaanvallen
-
Starlink is cruciaal, maar ook een risicovolle afhankelijkheid van Big Tech
-
Defensie wijst op vitale, vaak onbekende IT-knooppunten in onze infrastructuur
-
De oorlog is digitaal dichtbij: “twee muisklikken van hier”
Wat is cyberoorlog? Twee perspectieven
Karel Burger Dirven benadrukt de veelzijdigheid van cyberoorlog: van digitale sabotage tot trollenlegers op social media. Zelf werd hij slachtoffer van systematische online aanvallen, waarbij zelfs zijn LinkedIn-profiel tijdelijk werd geblokkeerd. Voor hem is het overduidelijk: cyberoorlog is een vorm van strijd die zich ook op maatschappelijk en communicatief niveau afspeelt.
Paul Ducheine biedt een strikter militair perspectief: cyberoorlog is het gebruik van digitale middelen door krijgsmachten in een gewapend conflict. Toch erkent hij de bredere context van digitale conflicten, waarin ook diplomaten, bedrijven en burgers geraakt worden.
De gevaren van digitale afhankelijkheid
Een belangrijk thema is de afhankelijkheid van commerciële IT-diensten zoals Starlink. Hoewel deze systemen essentieel zijn voor communicatie – zowel militair als civiel – ligt de macht in handen van een commerciële partij. Dat maakt overheden kwetsbaar, stellen beide sprekers. De vraag rijst: wie bepaalt uiteindelijk of vitale infrastructuur toegankelijk blijft?
Bedrijven als doel én verdediging
Ondernemend Nederland speelt een sleutelrol. Niet alleen zijn bedrijven afhankelijk van digitale veiligheid om hun dienstverlening voort te zetten, ze zijn ook integraal onderdeel van de nationale weerbaarheid. Paul Ducheine roept op tot ‘fatsoenlijk veiligheidsniveau’, met redundantie en veerkracht als kernwaarden. Karel voegt daaraan toe: deze strijd gaat ook om het behoud van onze democratische samenleving.
De oorlog is dichterbij dan gedacht
Een indringende uitspraak blijft hangen: “Een oorlog op 1500 kilometer afstand is slechts twee muisklikken van hier.” Cyberoorlog overschrijdt grenzen in een fractie van een seconde. Dat besef moet volgens de sprekers breed landen, zeker bij ondernemers die onze economie draaiend houden.