Tijdens de ESET Security Days 2021 deelt prof. dr. Bibi van den Berg haar inzichten over de rol van cyber in het gewapende conflict tussen Rusland en Oekraïne. Ze bespreekt waarom de digitale aanvallen tot nu toe beperkt zijn gebleven — en wat dit betekent voor de toekomst van cyberoorlogsvoering.
📌 Belangrijkste inzichten in 1 minuut:
-
Cyberaanvallen blijven beperkt ondanks eerdere Russische activiteit in Oekraïne.
-
Strategische keuzes kunnen gericht zijn op het behoud van bestuurbare infrastructuur.
-
Cybermiddelen worden mogelijk later ingezet als tactisch instrument.
-
Oekraïne lijkt digitaal weerbaarder dan vooraf werd aangenomen.
Verrassend beperkte rol van cyber
Volgens Bibi van den Berg is het opvallend hoe weinig grootschalige cyberaanvallen zijn uitgevoerd sinds het begin van het conflict. Gezien de lange aanloopperiode — met digitale tests en aanvallen vanaf 2014 — hadden veel experts, inclusief zijzelf, meer digitale escalatie verwacht. De realiteit blijkt voorzichtiger: de bestaande cyberactiviteiten zetten door, maar grootschalige verstoringen blijven uit.
Strategisch behoud van infrastructuur
Een mogelijke verklaring ligt volgens Van den Berg in strategische motieven. Als Rusland inzet op snelle grondinname en daarna een marionettenregering wil installeren, dan is het niet wenselijk om het hele land digitaal en fysiek te verwoesten. Bestuurbaarheid vraagt om werkende infrastructuur — en dus terughoudendheid in digitale verwoesting.
Cyber als tactisch wapen
Ook het tijdstip van digitale inzet kan meespelen. In plaats van meteen grootschalig digitaal aan te vallen, kan gekozen zijn voor een latere inzet — op een moment dat de militaire impact groter is. Dit wijst op een verschuiving van cyber als losstaande dreiging naar een strategisch geïntegreerd onderdeel van het militaire arsenaal.
Sterkere verdediging dan verwacht
Tot slot noemt Van den Berg dat Oekraïne mogelijk beter voorbereid is dan Rusland had ingeschat. De ervaring met eerdere aanvallen heeft geleid tot robuustere verdedigingsmechanismen. Dat zou verklaren waarom grootschalige cyberoperaties uitblijven of minder effect sorteren dan bedoeld.